"Ik ga alleen even onder de zonnebank voor een gezond kleurtje." Het is een uitspraak die we regelmatig horen bij De Laserkliniek. Begrijpelijk, want een bruine huid wordt vaak geassocieerd met een gezonde en frisse uitstraling. Toch is dat een misverstand. Een bruine huid is namelijk geen teken dat je huid gezonder is geworden, maar juist een reactie op schade door uv-straling. In deze blog leggen we uit wat een zonnebank precies met je huid doet, welke gevolgen dit kan hebben en waarom wij als huidtherapeuten adviseren de zonnebank te vermijden.
Wat doet een zonnebank met je huid?
Een zonnebank straalt ultraviolet (uv)-licht uit. Dit licht bestaat voornamelijk uit UVA- en in mindere mate uit UVB-straling. Beide soorten uv-straling hebben een ander effect op je huid, maar veroorzaken allebei huidschade.
- UVA-straling (de A staat voor aging) dringt diep door in je huid. Hier breekt het collageen en elastine af, waardoor je huid haar stevigheid verliest en er sneller rimpels en pigmentvlekken ontstaan.
- UVB-straling (de B staat voor burning) werkt vooral in de bovenste huidlagen. Deze straling zorgt ervoor dat je huid bruint, verbrandt en speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van DNA-schade.
Wanneer je je huid blootstelt aan uv-straling, raakt het DNA in je huidcellen beschadigd. Om zichzelf hiertegen te beschermen, maken pigmentcellen extra melanine (pigment) aan. Dit pigment zorgt voor het bruine kleurtje dat veel mensen aantrekkelijk vinden. Toch is een bruine huid dus geen teken van gezondheid. Het is juist een zichtbaar bewijs dat je huid schade heeft opgelopen en zichzelf probeert te beschermen tegen verdere beschadiging. Een kleurtje is dus eigenlijk een verdedigingsmechanisme van je huid en niet een teken dat je huid gezonder is geworden.
Waarom is de zonnebank schadelijk?
- Je huid veroudert sneller
Je ziet het niet direct, maar uv-straling breekt collageen en elastine af. Dit zijn de eiwitten die je huid stevig en soepel houden. Na verloop van tijd kan dit leiden tot fijne lijntjes en rimpels, een slappere huid, pigmentvlekken, een doffe huidstructuur en zichtbare vaatstructuren. Dit noemen we ook wel foto-aging: huidveroudering die ontstaat door uv-straling. - Het vergroot de kans op huidkanker
Dit is misschien wel de belangrijkste reden om een zonnebank te vermijden. Door de herhaalde DNA-schade neemt de kans op verschillende vormen van huidkanker toe, waaronder een melanoom. Vooral wanneer je op jonge leeftijd regelmatig onder de zonnebank gaat, stijgt dit risico aanzienlijk. De schade die uv-straling veroorzaakt stapelt zich namelijk gedurende je leven op. - Pigmentproblemen kunnen verergeren
Heb je last van pigmentvlekken of melasma (zwangerschapsmasker)? Dan werkt een zonnebank juist averechts. We horen regelmatig dat mensen onder de zonnebank gaan om pigmentvlekken minder zichtbaar te maken of de huidskleur egaler te laten lijken. Hoewel het pigment door de bruine kleur tijdelijk wat minder opvalt, is dit slechts schijn. Uv-straling stimuleert namelijk de pigmentcellen, waardoor bestaande pigmentvlekken juist donkerder kunnen worden en nieuwe vlekken kunnen ontstaan. Dit maakt pigmentbehandelingen lastiger en zorgt ervoor dat behaalde resultaten sneller verloren gaan. - Je huid raakt uit balans
Naast de zichtbare schade heeft uv-straling ook invloed op je huidbarrière. De huidbarrière is de beschermlaag van je huid die ervoor zorgt dat vocht wordt vastgehouden en schadelijke invloeden van buitenaf, zoals bacteriën, allergenen en irriterende stoffen, zoveel mogelijk worden tegengehouden. Door je huid overmatig aan uv-straling bloot te stellen, raakt deze beschermlaag verstoord. Hierdoor verliest je huid sneller vocht, waardoor deze droger en gevoeliger wordt. Ook reageert je huid sneller op invloeden van buitenaf, zoals kou, warmte of huidverzorgingsproducten en heeft je huid meer moeite om zichzelf goed te herstellen.
"Maar ik verbrand nooit onder de zonnebank"
Een uitspraak die we regelmatig horen is dat men niet verbrandt onder de zonnebank. Toch betekent dit niet dat je huid geen schade oploopt. De meeste zonnebanken gebruiken vooral UVA-straling. Deze straling veroorzaakt weinig roodheid of verbranding, maar dringt juist diep door in de huid. Daar breekt de UVA-straling collageen en elastine af en beschadigt het DNA van je huidcellen. Omdat deze schade niet direct zichtbaar is, merk je de gevolgen vaak pas jaren later in de vorm van rimpels, pigmentvlekken of een minder stevige huid.
Helpt een zonnebank om vitamine D aan te maken?
Veel mensen denken dat een zonnebank een goede manier is om vitamine D aan te maken. Dat is een fabel. De meeste zonnebanken geven voornamelijk UVA-straling af, terwijl je lichaam juist UVB-straling nodig heeft om vitamine D te produceren. Een zonnebank is daarom geen goede of veilige manier om een vitamine D-tekort te voorkomen.
Is één keer onder de zonnebank dan zo erg?
Hoe minder uv-straling je huid krijgt, hoe beter. Iedere keer dat je huid wordt blootgesteld aan uv-straling, stapelt de schade zich op. Je merkt daar meestal niet direct iets van, maar je huid 'onthoudt' deze blootstelling. Eén keer onder de zonnebank zal niet direct grote gevolgen hebben, maar er bestaat geen veilige hoeveelheid uv-straling waarbij er geen huidschade ontstaat.
Wil je toch een mooie bruine teint?
Gelukkig zijn er veilige alternatieven voor als je toch een mooie bruine teint wilt. Met een zelfbruiner krijgt je bovenste huidlaag tijdelijk een mooie bruine kleur, zonder dat uv-straling schade aanricht aan je huid. We begrijpen heel goed dat een zongebruinde huid voor veel mensen (helaas) nog steeds het schoonheidsideaal is. Ook wij vinden een mooie, gezonde glow mooi om te zien. Houd er rekening mee dat een zelfbruiner geen bescherming tegen uv-straling biedt. Blijf je huid daarom altijd beschermen met een breedspectrum zonbeschermingsproduct met SPF50, ook op een bewolkte dag.
Tot slot
In de praktijk zien we dagelijks de gevolgen van overmatige uv-straling door zonnebankgebruik: pigmentvlekken, versnelde huidveroudering, roodheid en een doffe huid. Gelukkig kun je veel van deze schade voorkomen. Door de zonnebank te vermijden en je huid goed tegen uv-straling te beschermen, investeer je niet alleen in een mooie huid voor nu, maar ook in een gezonde huid voor later. Daarnaast blijven de resultaten van huidverbeterende behandelingen hierdoor veel langer zichtbaar.
Twijfel je over de conditie van je huid of wil je weten welke behandeling het beste bij jouw huid past? Neem gerust contact met ons op of plan een vrijblijvende intake inclusief huidscan. We kijken graag met je mee. Je bent van harte welkom bij De Laserkliniek in Assen, Groningen of Heerenveen.
